Housing First: Ένα σπίτι ως αφετηρία για μια νέα ζωή

‍

Πρόκειται για μια διεθνώς αναγνωρισμένη προσέγγιση που ανατρέπει τα παραδοσιακά δεδομένα. Στηρίζεται στην απλή ιδέα ότι η κατοικία αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωμα για όλους ανεξαιρέτως. Με άλλα λόγια, αντί να ζητάμε από έναν άνθρωπο πρώτα να λύσει τα προβλήματά του για να μείνει σε ένα σπίτι, του προσφέρουμε μια ασφαλή στέγη ώστε να μπορέσει να τα αντιμετωπίσει.

Για να το καταλάβουμε καλύτερα, αρκεί να αναλογιστούμε τι σημαίνει αστεγία στην καθημερινότητα.

• Σημαίνει πλήρη απώλεια ιδιωτικότητας: κοιμάσαι εκτεθειμένος στον δρόμο ή σε κοινούς θαλάμους ξενώνων με μηδενικό προσωπικό χώρο.
• Σημαίνει διαρκή ανασφάλεια, με τον άνθρωπο να περιφέρεται κουβαλώντας όλα του τα υπάρχοντα σε μια σακούλα.
• Σημαίνει εξαντλητικούς κανόνες σε δομές φιλοξενίας.
• Σημαίνει αυστηρά κριτήρια για άμεση εύρεση εργασίας ή υποχρεωτική απεξάρτηση.
• Σημαίνει μια καθημερινότητα που αναλώνεται σε μια γραφειοκρατία επιβίωσης με ατέλειωτες ώρες αναμονής σε ουρές για ένα συσσίτιο ή για την έκδοση χαμένων εγγράφων.

Όλο αυτό οδηγεί σε σταδιακή κοινωνική απομονωτική τάση, απώλεια των οικογενειακών δεσμών και μια μόνιμη κατάσταση μοναξιάς, όπου ο άνθρωπος νιώθει τελικά αόρατος για την υπόλοιπη κοινωνία.

Στον αντίποδα, ένα σπίτι προσφέρει έναν προσωπικό χώρο, εξασφαλίζει την ελευθερία για ένα μπάνιο, ένα ζεστό γεύμα και έναν ήρεμο ύπνο. Φέρνει μια βαθιά αίσθηση σιγουριάς και βάζει τέλος στην καθημερινή εφιαλτική περιπλάνηση. Δημιουργεί το απαραίτητο περιβάλλον ηρεμίας για την αποκατάσταση της υγείας μακριά από το στρες του δρόμου, αποτελώντας μια σταθερή αφετηρία για να οργανώσει κανείς τη ζωή του. Είναι το πρώτο και πιο ουσιαστικό βήμα για την επιστροφή στην κοινωνία και την ανάκτηση της χαμένης ταυτότητας.

Στην πράξη, το Housing First σημαίνει ότι οι άνθρωποι μετακομίζουν απευθείας σε δικά τους, αυτόνομα διαμερίσματα μέσα στον αστικό ιστό, όχι σε ιδρύματα. Η παροχή της στέγης γίνεται άμεσα και χωρίς προϋποθέσεις, ενώ μια εξειδικευμένη ομάδα επαγγελματιών επισκέπτεται τον άνθρωπο στο σπίτι του προσφέροντας ιατρική, ψυχολογική και πρακτική υποστήριξη όταν εκείνος το θελήσει. Ο ίδιος ο άνθρωπος αποφασίζει για το είδος της βοήθειας που χρειάζεται. Στόχος είναι η ενδυνάμωση, η ανάκτηση του ελέγχου της ζωής και η σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Εδώ και 30 χρόνια, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται με εξαιρετικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Αυστραλία, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να αποδεικνύει ότι τουλάχιστον 8 στους 10 ανθρώπους παραμένουν στο σπίτι τους μόνιμα. Παράλληλα, προσφέρει τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό όφελος, π.χ. μειώνει αποδεδειγμένα τις νοσηλείες, τις ακριβές προσωρινές παροχές ανακούφισης, περιορίζει την έκθεση σε καταστάσεις βίας και εξασφαλίζει την πλήρη ένταξη των παιδιών στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Η Emfasis, ως Associate Partner του Housing First Europe Hub και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της FEANTSA (www.feantsa.org), διαθέτει τους δύο μοναδικούς πιστοποιημένους εκπαιδευτές (Housing First Trainers) στην Ελλάδα. Έχει ήδη ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός του πρώτου πιλοτικού προγράμματος με απόλυτη πιστότητα (fidelity) στο διεθνές μοντέλο, προσφέροντας άμεση πρόσβαση σε τουλάχιστον 12 αυτόνομες κατοικίες και καθημερινή υποστήριξη στους ενοίκους για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών.

Το πιλοτικό αυτό πρόγραμμα θα λειτουργήσει ως μηχανισμός παραγωγής τεκμηριωμένων δεδομένων (hard data) και ως ζωντανό εκκολαπτήριο (incubator) νέων στελεχών που άπτονται της κοινωνικής φροντίδας. Μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων, στοχεύουμε στην παροχή ενός ισχυρού εργαλείου στην πολιτεία για τον σχεδιασμό μονίμων πολιτικών που θα οδηγήσουν στη ριζική μείωση και οριστική αντιμετώπιση της αστεγίας στη χώρα μας.

Εδώ μπορείτε να βρείτε επιπλέον ενημερωτικό υλικό.